Tekne bedelinin tamamı her zaman nakit ödenmez. Kredi ya da finansal kiralama (leasing) alımı mümkün kılabilir. Bu yollar sürecin takvimini, belgelerini ve tescilini de değiştirir; o yüzden baştan bilinmesi gerekir.
Kredi ile leasing arasındaki fark
Krediyle alımda tekne sizin adınıza tescil edilir. Finansör alacağını güvenceye almak için tekne üzerine ipotek koyar. İpotek sicile işlenir ve borç kapanana kadar kayıtta kalır.
Leasingde tekne sözleşme süresince kiralama şirketinin mülkiyetindedir, kullanım hakkı sizdedir. Sözleşme bitince teknenin size nasıl devredileceği sözleşmede yazar.
Hangi yolun size uyduğu hukuki ve vergisel durumunuza bağlıdır. Bu kararı mali müşavirinizle verirsiniz.
Toplam maliyet
Finansmanın maliyeti teknenin işletme gideriyle birlikte düşünülür. Peşinatın ne kadar olacağı ve teknenin yıllar içindeki değer kaybı da bu hesaba girer. Faizin ya da kira bedelinin yanında dosya ve değerleme masrafları, zorunlu sigorta ve erken kapama koşulları da hesaba girer. Finansmanın para birimi gelirinizin para biriminden farklıysa, kurdaki değişimin geri ödemeyi nasıl etkileyeceğini ayrıca düşünürsünüz.
Finansör tekneye nasıl bakar
Finansör tekneyi alacağının teminatı olarak görür. Bu yüzden teknenin değerini gösteren bir survey ya da değerleme raporu ister; teknenin yaşına, bayrağına ve sigortasına bakar. Finansörlerin kabul ettiği bayrak ve tekne yaşı konusunda kendi sınırları olabilir.
Finansman sürdükçe sigortanın kesintisiz devam etmesi ve finansörün poliçede lehtar olarak yazılması çoğu zaman şarttır. Teknenin kullanım bölgesini değiştirmek, kiraya vermek ya da bayrağını değiştirmek finansörün onayına bağlanabilir.
Takvime etkisi
Finansman onayı zaman alır ve bu süre teklif aşamasında hesaba katılır. Alım finansmana bağlıysa teklifi ve satış sözleşmesini hazırlarken bu şartı açıkça yazarız: onay ne zamana kadar gelecek, gelmezse ne olacak. Satıcı böyle bir şartı her zaman kabul etmeyebilir; bunu da baştan konuşuruz.
Leasingde sözleşmedeki alıcı çoğu zaman kiralama şirketinin kendisidir. Taraf adlarının ilk günden doğru yazılması, sonradan belge düzeltmeyi gereksiz kılar. Kapanış günü ödemenin, satış senedinin ve ipotek tescilinin hangi sırayla ilerleyeceği de önceden kararlaştırılır.
Satılan teknede borç varsa
Satılan teknenin üzerinde de kredi ya da leasing borcu olabilir. O durumda borcun kapanması, ipoteğin kalkması, satış senedinin imzası ve sicilden silme işleminin sırası baştan yazılır. Teknenin sicil dökümünü satıcı tarafından isteriz; üzerinde borç ya da ipotek olup olmadığı bu dökümde görünür.
Karar öncesi sorular
- Tekne kimin adına tescil edilecek ve finansör bu yapıyı kabul ediyor mu?
- Finansörün teknenin yaşı, bayrağı ve kullanım bölgesi için şartları neler?
- Onay için hangi belgeler ve hangi rapor isteniyor?
- Satış sözleşmesinde finansman şartı nasıl yazılacak?
- Kapanış günü ödemeler ve belgeler hangi sırayla ilerleyecek?
Bu sorular baştan cevaplanınca takvim de belgeler de ona göre kurulur.
